မင်္ဂလာပါ လူတိုင်းရေ! Vijob ပါနော် 👋
Korea မှာ နေထိုင်ရင်း Seollal (နှစ်သစ်ကူး) နဲ့အတူ အကြီးဆုံး ရိုးရာပွဲတော်တစ်ခုအဖြစ် မကြာခဏ ကြားဖူးကြမယ့် ပွဲတော်ကတော့ Chuseok (ချူဆော့ - ဆောင်းဦးလပြည့်ပွဲတော်) ဖြစ်ပါတယ်။ Songpyeon (ဆုန်းဖြောင်းမုန့်) စားကြတယ်၊ မိသားစုတွေ စုဝေးကြတယ်၊ ဘိုးဘွားဂူသင်္ချိုင်းကို သွားရောက် ဂါရဝပြုကြတယ်ဆိုတာ သိထားကြပေမယ့် “Chuseok က ဘာကြောင့် စတင်ခဲ့တာလဲ?” ဒါမှမဟုတ် “Hangawi ဆိုတာ ဘာအဓိပ္ပါယ်လဲ?” ဆိုတာမျိုး စိတ်ဝင်စားဖူးကြပါသလား?
ဒီတစ်ခါမှာတော့ Korea ရဲ့ ကိုယ်စားပြု ပွဲတော်ကြီးဖြစ်တဲ့ Chuseok ရဲ့ အဓိပ္ပါယ်နဲ့ မူလအစကို အတူတူ လွယ်လွယ်ကူကူ လေ့လာကြည့်ကြရအောင်။
🌾 Chuseok ဆိုတာ ဘယ်လိုနေ့မျိုးလဲ?
Chuseok ဟာ လပြက္ခဒိန် ၈ လပိုင်း ၁၅ ရက်၊ ဆောင်းဦးရာသီရဲ့ အလယ်တည့်တည့်မှာ ကျရောက်တဲ့ လပြည့်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ Chuseok ကို Gabae (ဂါဘဲ)၊ Gawi (ဂါဝီ)၊ Hangawi (ဟန်ဂါဝီ)၊ Jungchujeol (ဂျုန်းချူဂျော) စသဖြင့် အမျိုးမျိုး ခေါ်ဆိုကြပါတယ်။
အထူးသဖြင့် 'Hangawi' ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ 'ကြီးမားသော' ဟု အဓိပ္ပါယ်ရတဲ့ Han နဲ့ 'အလယ်' ဟု ဆိုလိုတဲ့ Gawi တို့ ပေါင်းစပ်ထားတာဖြစ်လို့ “ဆောင်းဦးအလယ်က ကြီးမြတ်သောနေ့” ဟု အဓိပ္ပါယ်ရပါတယ်။ Chuseok ဟာ Seollal၊ Hansik၊ Dano တို့နဲ့အတူ Korea ရဲ့ အဓိက ရိုးရာပွဲတော်ကြီး ၄ ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။
🌕 Chuseok က ဘာကြောင့် လပြည့်နေ့ ဖြစ်တာလဲ?
Chuseok စတင်ခဲ့တဲ့ အချိန်အတိအကျကို ဖော်ပြထားတဲ့ သမိုင်းမှတ်တမ်း မရှိပေမယ့်၊ ရှေးခေတ် စိုက်ပျိုးရေး လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ လပြည့်နေ့ဟာ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှု၏ သင်္ကေတ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ မှောင်မဲနေတဲ့ ညဉ့်ယံကို လင်းလက်စေတဲ့ လပြည့်ဝန်းဟာ လူတွေအတွက် အလွန် အဓိပ္ပါယ်ရှိပြီး၊ လပြည့်လာလိုက် လဆုတ်သွားလိုက် ဖြစ်စဉ်ဟာ ကောက်ပဲသီးနှံများ သီးပွင့်ကြီးထွားလာတဲ့ သဘာဝနဲ့ ဆင်တူတယ်လို့ ယူဆခဲ့ကြပါတယ်။
ဒါကြောင့် ကောက်နှံနဲ့ သစ်သီးဝလံတွေ ရင့်မှည့်ချိန် ဆောင်းဦးလပြည့်ညမှာ သီးနှံရိတ်သိမ်းခွင့်ရတာကို ကျေးဇူးတင်ပြီး နောင်နှစ်တွေမှာလည်း ကြွယ်ဝပြည့်စုံပါစေကြောင်း ဆုတောင်းပွဲတော် ပြုလုပ်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
📜 သမိုင်းထဲက Chuseok က ဘယ်အချိန်ကစ ပေါ်လာခဲ့တာလဲ?
Korea သမိုင်းမှတ်တမ်း ရာဇဝင်ကျမ်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ 『Samguk Sagi』 (ဆမ်ဂုဆာဂျီ) မှာ Chuseok နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ မှတ်တမ်းတစ်ခုကို တွေ့နိုင်ပါတယ်။ Silla (ရှီလာ) ခေတ် King Yuri (ယူရီမင်းကြီး) လက်ထက်မှာ အမျိုးသမီးတွေကို အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ခွဲပြီး တစ်လကြာ အထည်ယက်ပြိုင်ပွဲ ပြုလုပ်စေခဲ့ပါတယ်။ လပြက္ခဒိန် ၈ လပိုင်း ၁၅ ရက်နေ့မှာ ရလဒ်စစ်ဆေးပြီး ရှုံးတဲ့အဖွဲ့က နိုင်တဲ့အဖွဲ့ကို စားသောက်ဖွယ်ရာများနှင့် အရက် ဧည့်ခံကာ သီဆိုကခုန်၍ အတူတကွ ပျော်ရွှင်ခဲ့ကြပါတယ်။
ဒီပွဲကို Gabae (ဂါဘဲ) လို့ ခေါ်ဆိုခဲ့ကြပြီး၊ ဒီမှတ်တမ်းကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် Chuseok နဲ့ ဆင်တူတဲ့ ပွဲတော်ယဉ်ကျေးမှုဟာ Silla ခေတ်ကတည်းက ရှိခဲ့တာကို သိနိုင်ပါတယ်။ ထို့နောက် Goryeo နဲ့ Joseon ခေတ်များအထိ တိုင်အောင် အဓိက ရိုးရာပွဲတော်ကြီးအဖြစ် ဆက်လက် တည်တံ့လာခဲ့ပါတယ်။
🌾 Chuseok က အထူးခြားဆုံး ဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းက ‘ရိတ်သိမ်းခြင်း’ မှာ ရှိပါတယ်
ရှေးခေတ် Korea မှာ စိုက်ပျိုးရေးဟာ လူနေမှုဘဝရဲ့ အဓိက ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ နွေဦးမှာ စိုက်ပျိုး၊ နွေရာသီမှာ ပြုစုပျိုးထောင်ပြီး ဆောင်းဦးမှာ ရိတ်သိမ်းကြရတာပါ။ ဒါကြောင့် Chuseok ဟာ ရိုးရိုး အနားယူရက် မဟုတ်ဘဲ တစ်နှစ်တာ လယ်ယာလုပ်ငန်းအတွက် ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ဖော်ပြကာ ရိတ်သိမ်းရရှိတဲ့ ပျော်ရွှင်မှုကို မိသားစု၊ အိမ်နီးနားချင်းများနှင့် မျှဝေကြသည့်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။
သီးနှံသစ်များနှင့် စားသောက်ဖွယ်ရာများကို ဘိုးဘွားများအား ဆက်ကပ်ကန်တော့သည့် Charye (ချာလျဲ) ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် ဘိုးဘွားသင်္ချိုင်းသို့ သွားရောက် ဂါရဝပြုသည့် Seongmyo (ဆောင်းမြို) တို့သည်လည်း ဤကျေးဇူးတရားကို ဖော်ပြသည့် ရိုးရာထုံးစံများ ဖြစ်ကြပါတယ်။
🥮 Chuseok ဆိုတာနဲ့ ဘာကြောင့် ‘ဆောန်ပြျွန်’ လဲ?
Chuseok ရဲ့ ကိုယ်စားပြု အစားအစာကတော့ Songpyeon ပါပဲ။ ဆန်မှုန့်မုန့်စိမ်းထဲမှာ နှမ်း၊ ပဲ၊ သစ်ကြားသီး၊ ဆီးသီးခြောက် စတဲ့ အစာများထည့်၍ ပြုလုပ်ထားသော ဆန်မုန့် ဖြစ်ပါတယ်။ မုန့်ပေါင်းသည့်အခါ ထင်းရှူးရွက် ခင်းပြီး ပေါင်းစပ်ရသော နည်းလမ်းမှ ဆင်းသက်၍ "Songpyeon" ဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
Songpyeon ကို ပုံမှန်အားဖြင့် လခြမ်းပုံစံ ပုံဖော်ကြပြီး၊ "လပြည့်ဝန်းသည် ပြည့်ပြီးလျှင် ဆုတ်ယုတ်သွားသော်လည်း လခြမ်းသည် တဖြည်းဖြည်း ပြည့်ဝလာမည်" ဟူသော ရှေးလူများ၏ ယုံကြည်မှုအတိုင်း ရှေ့လျှောက် ပိုမို ကြွယ်ဝတိုးတက်လာမည့် နိမိတ်ကောင်းကို ဖော်ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
🎶 Chuseok မှာ ဘယ်လို ကစားပွဲတွေ ကစားခဲ့ကြလဲ?
Chuseok တွင် တစ်ရွာလုံး အတူတကွ ပျော်ရွှင်နိုင်သည့် အမျိုးမျိုးသော ရိုးရာကစားနည်းများ ရှိခဲ့ပါသည်။
Ganggangsullae (ဂန်းဂန်းဆူလဲ): အမျိုးသမီးများ လက်ချင်းချိတ်၍ ဝိုင်းဖွဲ့ကာ လပြည့်ညအောက်တွင် သီချင်းဆို ကခုန်သည့် ကစားနည်း။
Ssireum (ဆီရမ်) နှင့် ကြိုးဆွဲပွဲ: ရွာသားများ၏ ခွန်အားနှင့် စည်းလုံးမှုကို စမ်းသပ်သည့် ပြိုင်ပွဲများ။
So Nori (နွားကစားပွဲ) နှင့် Geobuk Nori (လိပ်ကစားပွဲ): လူများက နွား သို့မဟုတ် လိပ်ပုံစံ ဝတ်ဆင်ကာ တစ်အိမ်တက်ဆင်း သွားရောက်ပြီး အစားအစာများ မျှဝေကာ ကောက်နှံအထွက်ကောင်းရန် ဆုတောင်းပေးသည့် ရိုးရာပွဲများ။
🌕 Korea မှာ ကျင်းပတဲ့ Chuseok က နည်းနည်း ကွာခြားနေသလို ထင်ပါသလား?
Korea မှာ ပထမဆုံး Chuseok ကို ဖြတ်သန်းရတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတစ်ယောက်ဆိုရင် ရှည်လျားတဲ့ အားလပ်ရက်နဲ့ Songpyeon ကိုပဲ မှတ်မိနေမယ့်အစား၊ “ဘာကြောင့် Korean တွေက Chuseok ကို ဒီလောက် အရေးကြီးတယ်လို့ သတ်မှတ်ကြတာလဲ” ဆိုတာကို သိရှိထားခြင်းက Korea ယဉ်ကျေးမှုကို ပိုမို နက်နက်နဲနဲ နားလည်စေမယ့် အတွေ့အကြုံကောင်းတစ်ခု ဖြစ်မှာပါ။
သင့်နိုင်ငံမှာရော Chuseok လိုမျိုး သီးနှံရိတ်သိမ်းပွဲ သို့မဟုတ် မိသားစုတွေ အတူတကွ စုဝေးကြတဲ့ ရိုးရာပွဲတော် ရှိပါသလား?
👉 Vijob ကွန်မြူနတီမှာ သင့်နိုင်ငံရဲ့ ပွဲတော်အကြောင်းလည်း အတူတကွ မျှဝေကြည့်ပါ!
ပညာသင်ကြားမှုမှ အလုပ်အကိုင်၊ Korea ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နေ့စဉ်ဘဝအထိ။
Vijob က သင့်ရဲ့ Korea ဘဝ A to Z ကို အတူတကွ ကူညီပေးသွားပါမည်။ 💙